U Dublju molitveno obeležena 211. godišnjica Boja na Dublju

U Hramu Vaznesenja Gospodnjeg u Dublju molitveno je obeležena 211. godišnjica Boja na Dublju, jedne od najznačajnijih bitaka Drugog srpskog ustanka, koja je vođena 26. jula 1815. godine.

Mačvainfo.rs

Povodom godišnjice služena je Sveta Liturgija, nakon koje je služen parastos svim stradalim junacima koji su svoje živote položili u ovoj velikoj bici srpske istorije.

Sećanje na junake Boja na Dublju i poruka pomirenja
Nakon liturgije i parastosa, prisutnima se obratio starešina Hrama Vaznesenja Gospodnjeg, protojerej-stavrofor Uroš Živković, koji je podsetio na istorijski značaj Boja na Dublju – poslednje velike bitke Drugog srpskog ustanka i pobede koja je označila kraj turske vojne sile u Mačvi.

Govoreći o značaju ovog mesta, otac Uroš Živković podsetio je da se u kosturnici hrama, pored srpskih, nalaze i posmrtni ostaci 156 čeških vojnika, preneti 1936. godine iz Sremske Rače, što je postalo temelj dugogodišnje saradnje sa češkom zajednicom.

Podsetio je da su Česi 2013. godine prvi put došli u Dublje, nakon saznanja da u kosturnici počivaju i ostaci njihovih vojnika.

Iz te saradnje nastala je ideja o izgradnji zajedničke spomen-česme Srbima i Česima. Finansijski je pomoglo Ministarstvo odbrane Republike Češke, dok je ostatak sredstava obezbedila Opština Bogatić.

Spomen-česma, delo vajara Milana Torbice iz Bogatića, predstavlja simbol zajedničkog sećanja, poštovanja i pomirenja. Izgrađena je u moravskom stilu, ukrašena likovima četvorice svetih ratnika i natpisima na srpskom i češkom jeziku, a posvećena je srpskim, češkim i austrougarskim vojnicima stradalim u Velikom ratu.

„Suština ovog mesta je pomirenje. U kosturnici danas zajedno počivaju nekadašnji protivnici, svedočeći da su mir, praštanje i molitva vrednosti koje nadživljavaju svaki rat“, poručio je protojerej-stavrofor Uroš Živković.

Venci u čast stradalih junaka
Nakon besede usledilo je polaganje venaca na spomen-obeležje stradalima u Boju na Dublju.

Poštu su odali predstavnici Ambasade Republike Češke, Opštine Bogatić, Turističke organizacije opštine Bogatić, Mesne zajednice Dublje, Odborničke grupe Skupštine opštine Bogatić „Pobeda za Mačvu“, predstavnici stranke Novo lice Srbije, predsednik SUBNOR-a Mioljub Josipović, kao i predstavnici Izvršnog odbora Srpske narodne partije dr Nenada Popovića.

Izložba o Česima u Srpskoj pravoslavnoj crkvi
Posle polaganja venaca, u porti Hrama Vaznesenja Gospodnjeg otvorena je izložba „Česi u Srpskoj pravoslavnoj crkvi“, koju je predstavila Ruža Kolaček ispred Srpsko-češke asocijacije „Beseda Petrovaradin“.

Ona je podsetila da se udruženje od 2020. godine bavi promocijom kulturnog nasleđa češkog, srpskog i drugih naroda, kao i da izložba prikazuje ličnosti češkog porekla koje su ostavile značajan trag u istoriji Srpske pravoslavne crkve i srpsko-čeških odnosa.

Istakla je da je izložba realizovana zahvaljujući podršci Ministarstva inostranih poslova Republike Češke, Nacionalnog saveta češke nacionalne manjine i Uprave za kulturu Grada Novog Sada, a da je u Dublje stigla zahvaljujući saradnji sa starešinom hrama protojerejem-stavroforom Urošem Živkovićem i uz blagoslov Eparhije šabačke.

Prisutnima se potom obratio i profesor doktor Jože Sivaček, predsednik udruženja „Česi Srbije“, koji je govorio o značaju ličnosti češkog porekla koje su ostavile dubok trag u istoriji Srpske pravoslavne crkve i srpsko-čeških odnosa.

On je istakao da je češka zajednica u Srbiji brojčano mala, ali da je tokom više od dva veka ostavila značajne tragove u različitim oblastima života, uključujući i duhovnost.

„Bio sam iznenađen kada sam video da je veliki broj ljudi češkog porekla uradio značajne stvari za Srpsku pravoslavnu crkvu ili u okviru nje“, rekao je profesor Sivaček.

Govoreći o ličnostima predstavljenim na izložbi, posebno je izdvojio Savu Hilandarca, koji je značajno doprineo očuvanju Hilandara u okviru Srpske pravoslavne crkve, uredio manastirsku biblioteku i napisao prvu istoriju Hilandara.

Podsetio je i na Mateja Pavlika, poznatijeg kao vladiku Gorazda, koji je uz pomoć Srpske pravoslavne crkve postao episkop Moravske i Šleske crkve, čime su postavljeni temelji razvoja pravoslavlja u Češkoj.

Govorio je i o drugim značajnim ličnostima, poput Branka Cisarža, Emilijana Glocara, Vladimira Petržeka i Stanislava Nasadija, koji su svojim životom i delom povezivali češki i srpski narod, ostavljajući trajan trag u crkvenom i kulturnom životu.

Profesor Sivaček naglasio je da izložba predstavlja deo šireg istraživanja o doprinosu Čeha srpskom društvu i Srpskoj pravoslavnoj crkvi, sa ciljem da se sačuva sećanje na ljude koji su svojim delima gradili mostove između dva naroda.

Obeležavanje 211. godišnjice Boja na Dublju okupilo je brojne meštane, goste i predstavnike institucija, koji su zajedničkom molitvom, sećanjem i polaganjem venaca odali počast svima koji su svojim životima ispisali jedno od najznačajnijih poglavlja srpske istorije.