Uticaj visokih temperatura i stabilnih vremenskih prilika na kvalitet ambijentalnog vazduha

Tokom perioda veoma visokih temperatura vazduha i dugotrajnih stabilnih vremenskih uslova, naročito, kada je prisutan povišen atmosferski pritisak, može doći do pogoršanja kvaliteta ambijentalnog vazduha. U takvim uslovima intenzivno sunčevo zračenje podstiče stvaranje sekundarnih zagađujućih materija, kao što je prizemni ozon.

Najznačajnije zagađujuće materije čije koncentracije mogu biti povećane tokom toplotnih talasa su:

Prizemni ozon (O₃), koji nastaje fotohemijskim reakcijama azotnih oksida i isparljivih organskih jedinjenja pod uticajem sunčeve svetlosti.

• Suspendovane čestice PM₁₀ i PM ₂.₅, koje mogu poticati iz saobraćaja, industrije, prašine sa tla i požara na otvorenom prostoru.
• Azotni oksidi (NOₓ), prvenstveno iz saobraćaja i procesa sagorevanja.
• Sumpor-dioksid (SO₂), naročito u područjima sa energetskim i industrijskim postrojenjima.
• Ugljen-monoksid (CO), nastao nepotpunim sagorevanjem goriva.
• Isparljiva organska jedinjenja (VOC), uključujući benzen i srodna jedinjenja, koja učestvuju u stvaranju fotohemijskog smoga.
• Policiklični aromatični ugljovodonici (PAH) i drugi organski zagađivači prisutni u suspendovanim česticama.

Povišen vazdušni pritisak i odsustvo vetra dodatno pogoduju akumulaciji zagađujućih materija u nižim slojevima atmosfere.

Povećane koncentracije zagađujućih materija mogu izazvati iritaciju očiju, nosa i grla, otežano disanje, kašalj, glavobolju, kao i pogoršanje postojećih kardiovaskularnih i respiratornih oboljenja. Posebno su ugroženi deca, starije osobe, trudnice i osobe sa hroničnim bolestima srca i pluća.

Zavod za javno zdravlje Šabac preporučuje građanima da tokom perioda ekstremno visokih temperatura ograniče boravak i intenzivne fizičke aktivnosti na otvorenom u najtoplijem delu dana, obezbede dovoljan unos tečnosti i prate informacije o kvalitetu vazduha i zdravstvene preporuke nadležnih institucija.

Podaci o satnim vrednostima zagađujućih materija u vazduhu, kao i indeksu kvaliteta vazduha su dostupni na portalu Šabac EKO, kome možete pristupiti i preko internet prezentacije Zavoda za javno zdravlje Šabac i mobilne aplikacije „Čuvar zdravlja“.

Zavod za javno zdravlje nastavlja kontinuirano praćenje kvaliteta ambijentalnog vazduha i blagovremeno obaveštavanje javnosti o eventualnim povećanim koncentracijama zagađujućih materija i mogućim rizicima po zdravlje stanovništva.