Srbija u Velikom ratu: Šabac i Braničevo (1914-1918)
Na 30 panoa hronološki i tematski, kroz dokumenta i fotografije prikazana su ratna dejstva na frontu i pozadini, izveštaji i naredbe oficira, vojne komande, vojne bolnice i prateće komore, a poseban deo izložbe čine dokumenta šabačkog arhiva
Povodom Dana oslobođenja Šapca u Velikom ratu, 2. novembra 1918. godine, Međuopštinski istorijski arhiv u Šapcu u saradnji sa Istorijskim arhivom Požarevca i Vojnim arhivom u Galeriji Arhiva organizovao je izložbu Srbija u Velikom ratu Šabac 1914-1918.
Foto: "Glas Podrinja"
-Veoma smo ponosni na saradnju sa Istorijskim arhivom Požarevac i postavkom koja je otvorena na Dan oslobođenja grada u Prvom svetskom ratu. Naš grad i Požarevac spaja bol, snaga i ponos, ali nepobedivost srpskog duha. Na dan kada se sećamo prošlosti kroz izložbu i dokumentarni film odajemo počast onima koji su se borili za slobodu u ratu u kom je Šabac izgubio polovinu svog stanovništva i pretrpeo velike materijalne gubitke. Izložba donosi svedočanstva, fotografije, zapise, stradnja, borbe, ali snage našeg naroda– istakla je direktorka Međuopštinskog istorijskog arhiva u Šapcu Svetlana Stanković.
Foto: "Glas Podrinja"
Postavka je nastala kao rezultat jednogodišnjeg istraživanja arhivske građe Vojnog arhiva Ministarstva odbrane Republike Srbije i Istorijskog arhiva Požarevac, na prezentovanim dokumentarnim materijalom iz Vojnog arhiva, Istorijskog arhiva Požarevac, Programskog arhiva Radio Televizije Srbije i Vojnog muzeja.
Foto: "Glas Podrinja"
Foto: "Glas Podrinja"
Na 30 panoa hronološki i tematski, kroz dokumenta i fotografije prikazana su ratna dejstva na frontu i pozadini, izveštaji i naredbe oficira, vojne komande, vojne bolnice i prateće komore, a poseban deo izložbe čine dokumenta šabačkog arhiva.
Foto: "Glas Podrinja"
Foto: "Glas Podrinja"
Foto: "Glas Podrinja"
-Izložba donosi 270 arhivskih dokumenata i fotografija kojima se prikkazuje: početak Prvog svetskog rata i operacije Srpske vojske u 1914. godini, Srbija i njena vojska u ratnoj 1915, saveznici i Srbija 1914-1916, rehabilitacija i reorganizacija Vojske Kraljevine Srbije na Krfu, savezničke sanitetske misije i lečenje Srpske vojske, Srpska vojska na Solunskom frontu 1916-1917, heroine i dobrovoljci u Srpskoj vojsci i njihov dolazak na Solunski front, proboj Solunskog fronta i oslobođenje Srbije 1918, gubici Srpske vojske u Prvom svetskom ratu, zatim Srpska vojska u Braničevskom kraju do „Makenzenove” ofanzive 1915, vazduhoplovna komanda u Požarevcu 1915, „Makenzenova” ofanziva i okupacija Braničeva 1915, bugarska okupacija u Požarevačkom okrugu u periodu od 1916. do 1918. godine, Braničevski odred i borci 8. puka na Solunskom frontu i oslobođenje Braničevskog kraja 1918. godine – navela je direktorka Istorijskog arhiva Požarevac dr Jasmina Nikolić i dodala da su arhivi dužni da arhivsku građu učine dostupnom javnosti kroz izložbe, publikacije i multimedijalne programe.
Foto: "Glas Podrinja"
-Moderan Arhiv je ustanova od koje se očekuje da pokrene važna pitanja vezana za kulturu sećanja, identiet, osnovne vrednosti na kojima počiva društvo u kojem se živi. Ovom izložbom dat je doprinost i kulturi pamćenja, sećanja i trajanja.
Dvadeseti vek u istoriji Srbije i srpskog naroda ostaće zabeležen kao vreme njegovog najvećeg stradanja, a događaji sa njegovog početka najbolje su to i potvrdili, kada je Šabac razoren, pojašnjava arhivski savetnik Međuopštinskog istorijskog arhiva u Šapcu.
Foto: "Glas Podrinja"
-Prikazana su pisma vojnika sa položaja prema Drini i Savi, dopisne karte i fotografije razrušenog Šapca, neprijateljski zločini nad civilnim stanovništvom, novine i izveštaji sa pojedinih delova fronta. Po svojoj svireposti posebno se ističe događaj u Sabornoj crkvi Svetih apostola Petra i Pavla gde su tri dana više stotina ljudi i dece bili zatočeni bez vode i hrane. Mali broj preživelih je pušten. Jedan deo je odveden u zarobljeništvo, a drugi deo streljan. Završetkom rata Srbija je izašla kao pobednica, ali sa velikim žrtvama. Više od dve trećine muškog aktivnog stanovištva je izginulo, gradovi porušeni, sela i imovina opljačkana i popaljena. Strahote rata i razaranje najviše je podneo Šabac. Za samo 12 dana dana avgusta 1914. godine, Mali Pariz postao je srpski Verden. Zbog toga je jedini grad u Srbiji noslilac tri važna ordena. Izložba je podsetnik, opomena i obaveza ustanova kulture i zaštite da čuvaju kolektivno sećanje i prenose budućim pokolenjima – rekao je arhivski savetnik Radomir Petrović.
Foto: "Glas Podrinja"
Nakon otvaranja postavke prikazan je dokumentarni film „Srbija i Braničevo u Velikom ratu 1914-1918.“
Foto: "Glas Podrinja"
