Međunarodni dan nevine dece žrtava nasilja obeležava se svake godine 4. juna i ustanovile su ga Ujedinjene nacije 1982. godine. Ovaj dan je prvobitno bio posvećen deci koja su stradala tokom rata u Libanu 1982. godine, ali je kasnije njegova namena proširena na svu decu širom sveta koja su izložena fizičkom, psihičkom ili emocionalnom nasilju i zlostavljanju.
Ovaj dan predstavlja podsećanje na patnje koje deca trpe u oružanim sukobima i drugim teškim okolnostima, kao i na obavezu međunarodne zajednice da štiti njihova prava i dobrobit.
foto: Zavod za javno zdravlje Šabac
Godišnji izveštaj generalnog sekretara Ujedinjenih nacija o deci i oružanim sukobima pokazuje da je nasilje nad decom u oružanim sukobima dostiglo neviđene nivoe u 2024. godini, sa povećanjem teških kršenja prava za 25% u odnosu na prethodnu godinu. Potvrđeno je 41.370 teških kršenja prava dece, koja su pogodila 22.495 dece širom sveta.
Najveći broj teških kršenja prava zabeležen je u Izraelu i na okupiranoj palestinskoj teritoriji (8.554), Demokratskoj Republici Kongo (4.043), Somaliji (2.568), Nigeriji (2.436) i Haitiju (2.269).
Ubijanje i sakaćenje ostaju najčešći oblici teških kršenja prava, koji su pogodili 11.967 dece. Većina žrtava stradala je od eksplozivnih ubojnih sredstava, uključujući eksplozivne ostatke rata, mine i improvizovane eksplozivne naprave, kao i usled unakrsne vatre i upotrebe eksplozivnog oružja u naseljenim područjima.
Hiljade dece regrutovano je i korišćeno od strane oružanih snaga i oružanih grupa, često u borbenim ili pomoćnim ulogama. Ujedinjene nacije su potvrdile značajan porast seksualnog nasilja nad decom povezanog sa sukobima, uključujući i dramatičan porast grupnog silovanja. Kršenja prava i dalje su nedovoljno prijavljena usled stigme, straha od odmazde, nedostatka usluga i zabrinutosti za bezbednost preživelih.
Uskraćivanje humanitarnog pristupa dostiglo je alarmantne nivoe u 2024. godini. Strane u sukobu napadale su konvoje pomoći i humanitarno osoblje, uvodile ograničenja kretanja, ometale operacije pomoći i stvarale administrativne barijere, ostavljajući decu bez pristupa zdravstvenoj zaštiti, obrazovanju, zaštiti i drugim osnovnim uslugama.
Međunarodni dan nevine dece žrtava nasilja podseća nas da su zaštita dece i očuvanje njihovog fizičkog i mentalnog zdravlja važni zadaci javnog zdravlja. Zato je neophodno stvarati bezbedno i podsticajno okruženje u kojem će svako dete imati priliku da raste, razvija se i ostvari svoj puni potencijal. Ulaganje u zdravlje, sigurnost i dobrobit dece predstavlja ulaganje u zdraviju i humaniju budućnost celog društva.
foto: Zavod za javno zdravlje Šabac 
