Foto: Canva
Direktan uticaj niskih temperatura i snega na ozime useve
-Termička zaštita snežnog pokrivača
Snežni pokrivač deluje kao efikasan termoizolator.
-Uz sneg debljine od oko 10–20 cm, temperatura u zoni biljaka može biti viša za nekoliko stepeni nego temperatura vazduha – na primer, dok je vazdušna temperatura –3 °C, temperatura uz površinu tla ispod snega može biti između +1 i +3 °C.
-Ovaj efekat značajno smanjuje stres biljaka izazvan izlaganjem ekstremno niskim temperaturama, čime se smanjuje rizik od oštećenja tkiva kod ozimih biljaka kako pšenice tako i uljane repice.
Snežni pokrivač je značajan rezervoar vode: prilikom topljenja, deo snega se pretvara u vodu koja se može zadržati u zemljištu i doprineti hidrološkom bilansu. Kada se sneg postepeno otapa, oslobođena voda prodire u slojeve zemljišta i može doprineti njegovom hidriranju i rezervama vlage potrebnim za biljke nakon hladnog perioda.
Značaj za razvoj useva
-Ozimim usevima (pšenica, uljana repica) prvenstveno koristi potencijal snega da ublaži efekte niskih temperatura tokom ključnih faza zimskog mirovanja i rane prolećne fenologije.
-Za kasnije useve (okopavine), snežni pokrivač uz postepeno topljenje predstavlja važnu rezerve vlage u zemljištu i doprinosti ravnomernijem rasporedu vode u profilu tla nego kod padavina u vidu kiše.
Snežni pokrivač deluje kao efikasan termoizolator.
-Uz sneg debljine od oko 10–20 cm, temperatura u zoni biljaka može biti viša za nekoliko stepeni nego temperatura vazduha – na primer, dok je vazdušna temperatura –3 °C, temperatura uz površinu tla ispod snega može biti između +1 i +3 °C.
-Ovaj efekat značajno smanjuje stres biljaka izazvan izlaganjem ekstremno niskim temperaturama, čime se smanjuje rizik od oštećenja tkiva kod ozimih biljaka kako pšenice tako i uljane repice.
Snežni pokrivač je značajan rezervoar vode: prilikom topljenja, deo snega se pretvara u vodu koja se može zadržati u zemljištu i doprineti hidrološkom bilansu. Kada se sneg postepeno otapa, oslobođena voda prodire u slojeve zemljišta i može doprineti njegovom hidriranju i rezervama vlage potrebnim za biljke nakon hladnog perioda.
Značaj za razvoj useva
-Ozimim usevima (pšenica, uljana repica) prvenstveno koristi potencijal snega da ublaži efekte niskih temperatura tokom ključnih faza zimskog mirovanja i rane prolećne fenologije.
-Za kasnije useve (okopavine), snežni pokrivač uz postepeno topljenje predstavlja važnu rezerve vlage u zemljištu i doprinosti ravnomernijem rasporedu vode u profilu tla nego kod padavina u vidu kiše.
Dipl.inž.zaštite bilja Sanja Popović, PSSS Šabac
Najnoviji broj
19. februar 2026.
