Berza

  • niis 680 ▼ -0,73%
  • tlkb 10.000 ⚫ 0,00%
(2. april 2015.)
OBELEŽAVANjE 110 GODINA OD SMRTI JANKA VESELINOVIĆA

TEMELj KULTURNOG IDENTITETA

26. juna 2015. godine navršava se 110 godina od upokojenja velikana srpske književnosti Janka Veselinovića. Književno delo Janka Veselinovića nadišlo je regionalni okvir Mačve, Šapca i Tamnave. Njegovi romani i pripovetke su temelj kulturnog identiteta celokupnog srpskog naroda.
Na prvi pogled Janko i dalje zauzima visoko mesto u našoj kulturi. Njegovo ime nose škole, velike i dugačke ulice, biblioteke. Ali Jankovo književno delo nije fizički prisutno među srpskim narodom. Ideološki pristup tumačenju srpske književnosti nije potpuno izbacio Janka Veselinovića iz školskih udžbenika i lektira, kao što je nezasluženo učinio sa mnogim srpskim piscima. Ipak, Janko Veselinović u Jugoslaviji nakon Drugog svetskog rata nikada nije dobio svoja sabrana dela.
Njegov romantičarski pristup i idealizovanje srpskog sela nije odgovarao onima koji su stanovnike istih sela pretvarali u bezličnu masu kojom su punili radna mesta novoizgrađenih fabrika. Pravoslavnohrišćanski duh, koji je srce Jankovog dela i koji čini srž njegovog romantičarskog realizma, bio je potpuno nepoželjan za umnožavanje. U periodu između dva svetska rata, državna izdavačka kuća „Narodna prosveta“ objavila je dela Janka Veselinovića sabrana u ukupno 9 knjiga. Ratna stradanja, ideološka zaslepljenost i masovna upotreba učinile su ovaj komplet pravom bibliografskom retkošću.
Nakon rata preštampavani su samo „Hajduk Stanko“, zbog moguće revolucionarne interpretacije i nekoliko pripovedaka, sveukupno - jedna desetina književnog nasleđa Janka Veselinovića. Sabrana dela, popularno nazvana komplet ili kolekcija, dobili su mnogi pisci iz belog sveta, danas zaboravljeni i u matičnim državama, ali ne i Janko. Savremeni način života, agresivni prodor reči iz stranih jezika, nebriga za jezičko nasleđe odvojili su današnje školske generacije od razumevanja mnogih tradicionalnih reči. Današnji učenici uglavnom ne znaju nazive i namenu mnogih predmeta i reči, nekada svakodnevnih, uobičajenih u periodu Jankovog života. Čitaoci danas nemaju mogućnost ni da se upoznaju sa svim onim što je Janko napisao. Želimo li da sačuvamo jedinstvene i lokalne reči, moramo imati dela, knjige iz kojih ćemo ih upoznavati. Tim knjigama treba napuniti police školskih i kućnih biblioteka, iščitati ih i tek onda isticati svoj zavičajni ponos i veličinu.
Tehničke mogućnosti i savremene štamparske tehnologije omogućavaju sažimanje u jednu ili dve knjige celokupnog tekstualnog stvaralaštva. Kao takve ne bi trebalo da predstavljaju veliki materijalni izdatak za ustanove kulture. Razumemo da je novac u ovim teškim godinama veliki problem, ali ako grad Šabac ima prijatelje, koji su spremni da nesebično izdvoje sredstva za muzički doček Srpske nove godine, nadamo se da su kulturna svest i lokalpatriotizam dovoljno veliki da se podrži i ovaj projekat.
Građanska inicijativa KORAK apeluje na gradonačelnika da, poput časnog domaćina iz pripovetki Janka Veselinovića, pokrene kulturne institucije grada Šapca, i da se ova 2015. godina, i 110. godišnjica smrti pisca, koji je u mnogome zadužio naš grad, dostojno obeleži objavljivanjem sabranih dela. Šabačke ustanove kulture svojim fondovima i raspoloživom građom mogu da stvore savremeno kritičko izdanje, obogaćeno svim pratećim dodacima, koje bi sadašnjim i budućim generacijama približilo Jankovo stvaralaštvo.

Građanska inicijativa KORAK

Najnoviji broj

18. jul 2019.

Најновији број
Verified by Visa MasterCard SecureCode
American Express MaestroCard MasterCard Visa
Banka Intesa