16. mart 2023.16. mar 2023.
Foto: "Glas Podrinja"

Foto: "Glas Podrinja"

Izložba u Narodnom muzeju Šabac

Brkovi-simbol muškosti

„Brkovi se kao deo fascijalne maljavosti kod mladića pojavljuju u periodu adolescencije i imaju dvostruku simboliku. Oni su jedan od spoljnih pokazatelja da je mladić postao punopravni član zajednice odraslih muškaraca, odnosno da više nije dete“, navodi viši kustos i dpolomirani etnolog-antropolog Ivana Jovanović-Gudurić, autorka postavke „Ukras muškog lica-brk“ Muzeja grada Novog Sada
Tokom istorije u mnogim svetskim kulturama brkovi su smatrani simbolom muškosti, te su često nosili epitet „ukras muškog lica“. Vekovima je važilo „samo pravi muškarci nose brkove i bradu“. Bili su pokazatelj statusa, sofisticiranosti, pripadnosti, dokaz da niste žena/devojčica, već predstavnik „snažnijeg pola“.

-Brkovi i brada, ne mogu se posmatrati odvojeno od muškog lica. U svakoj kulturi i u svakoj epohi, njima se posvećivala posebna pažnja. U tome se kriju mitološki, religijski, etički, higijenski i modni razlozi. Brojna su pravila u vezi sa pokrivanjem, odnosno nepokrivanjem glave i lica. Tako i samo nošenje, ili nenošenje brkova/brade, njihov oblik i izgled šalju mnoštvo poruka o osobi čije lice krase – navodi viši kustos i dpolomirani etnolog-antropolog Ivana Jovanović-Gudurić, autorka postavke „Ukras muškog lica-brk“ Muzeja grada Novog Sada. Ideja o postavci inspirisana je fotografijama iz 19. veka. Nit koja ih je spajala bili su muškarci sa brkovima.

Ivana Jovanović - Gudurić, autorka postavke, Foto: "Glas Podrinja"


Mađarski stil - pretpostavlja se da vodi poreklo iz 16. veka, kada su ovakve brkove nosili husari kao simbol muškosti i nepobedivosti.
Imperijalistički stil - smatran je izuzetno elegentnim i bio je negovan među pripadnicima kraljevskih porodica i viših klasa. Nisu se dugo zadržali u modi i postepeno su ih potpuno zamenili mnogo popularniji brkovi u stilu „volan“.
Volan stil – je dobio naziv zbog sličnosti sa oblikom volana na biciklu. Bio je među najpopularnijim stilovima brkova u 19. veku.


-Brkovi se kao deo fascijalne maljavosti kod mladića pojavljuju u periodu adolescencije i imaju dvostruku simboliku. Oni su jedan od spoljnih pokazatelja da je mladić postao punopravni član zajednice odraslih muškaraca, odnosno da više nije dete. Druga značajna simbolika je da sa pojavom brkova na licu jasno se razlikuje od devojaka i žena. Da bismo bolje razumeli, moramo znati činjenicu da je pokazivanje identiteta u periodu 19. veka bilo strogo određeno, kako načinom ponašanja, tako i odevanja. Nošenje brkova je značilo biti odrastao muškarac, deo građanske kulture i samim tim su pokazivali da su spremni da preuzmu ulogu odraslog.

Dodaje da su brkovi smatrani simbolom muškosti i identiteta u 18. i 19. veku, te je obavezna i profesionala militarizacija bila jedan od ključnih procesa u formiranju ideala muškosti i kako odrastao pripadnik „jačeg“ pola treba da izgleda.

-U doba prosvećenosti u većini evropskih zemalja uvedena je opšta vojna obaveza, što je uticalo na odnos prema brkovima i bradi. Obavezu nošenja brkova francuski vojnici imali su tokom Napoleonove vladavine, dok je kod Engleza ovo pravilo od 1860. do 1916. godine -pojašnjava Ivana Jovanović-Gudurić i napominje je obavezno nošenje brkova u vojsci ukinuto tokom Prvog svetskog rata.

Brkovi do 9. aprila u Šapcu
Postavka „Ukras muškog lica, brk“ za javnost otvorena je do 9. arpila u Medijateci Narodnog muzeja u Šapcu. Okosnicu čine fotografije, portretne i grupne, muškaraca sa kraja 19. i početka 20. veka. Predstavljeni su članci iz tadašnje štampe, modne gravire, berberski pribor iz kolekcije Muzeja grada Novog Sada.
-Izložba je interesanta, izlazi iz ustaljenih tema na koje smo možda navikli, jer se bavi ukrasom muškog lica, brkom. Posebnost je što su se etnolozi do sada, uglavnom, bavili ženskom modom i njenim izgledom. Verujem da će posetiocima biti zanimljiva, te pozivam sve sugrađane da pogledaju postavku – rekla je etnolog Aleksandra Jovanović iz Narodnog muzeja u Šapcu.

-Do ove odluke došlo je zbog upotrebe gas-maski, loših higijenskih uslova na ratištima. Od tada brkovi/brada nisu obavezni deo muške mode što je bila praksa sve od renesanse kada članovi povlašćenih slojeva društva sve više pažnje poklanjaju ulepšavanju svoje spoljašnjosti – navodi autorka postavke, te pojašnjava da su brkovi/brada doživeli rezličite transformacije kroz istoriju.

-Iako je nošenje brkova/brade iz pomenutih, praktičnih razloga zabranjeno u vojsci, brkovi ipak ostaju simboli softiciranosti sve do 40-ih godina 20. veka kada se u modu vraća glatko izbrijano lice.
Trendovi su se menjali, ali brkovi i brada nikada nisu u potpunosti potisnuti. Tokom 21. veka muškarci su ponovo „prigrlili“ modu stilizovanja brkova i brade, ali bez namere da iskažu svoju snagu, muškost, već da istaknu atraktivnost.
M. Ž.

Najnoviji broj

29. februar 2024.

Најновији број
Verified by Visa MasterCard SecureCode
American Express MaestroCard MasterCard Visa
Banka Intesa