22. oktobar 2020.22. okt 2020.
Više od pola miliona  obolelih žena u Evropi
Oktobar – Međunarodni mesec borbe protiv raka dojke

Više od pola miliona obolelih žena u Evropi

Rak dojke je vodeći maligni tumor u obolevanju i umiranju kod žena u Srbiji. Prema poslednjim podacima Instituta za javno zdravlje Srbije „Dr Milan Jovanović Batut”, u Republici Srbiji je registrovano 4.494 novoobolelih i 1766 umrlih žena od raka dojke
Oktobar je Međunarodni mesec borbe protiv raka dojke. Značaj obeležavanja Međunarodnog meseca borbe protiv raka dojke je u skretanju pažnje javnosti na rasprostranjenost bolesti i na podizanje svesti žena o značaju preventivnih pregleda u njenom ranom otkrivanju. Kada se otkrije na vreme, rak dojke je izlečiv u preko 90% slučajeva. Samim načinom lečenja, koje je kraće i efikasnije, podiže se kvalitet života obolelih i lečenih žena. Rak dojke predstavlja vodeći uzrok obolevanja i umiranja od malignih bolesti u ženskoj populaciji širom sveta. Prema podacima Svetske zdravstvene organizacije, u svetu se godišnje registruje skoro 1.700.000 obolelih žena, dok od iste bolesti svake godine umre preko pola miliona njih.

Prema najnovijim procenama SZO i Međunarodne agencije za istraživanje raka, samo u Evropi je obolelo više od pola miliona žena od raka dojke. Procenjena stopa obolevanja u Evropi je iznosila 74,4/100.000 žena. Srbija se sa procenjenim stopama nalazi na 20. mestu u odnosu na 40 evropskih zemalja. Žene u Srbiji se nalaze u srednjem riziku obolevanja od ove vodeće maligne lokalizacije. Prema istim procenama 137.000 žena je umrlo u Evropi od raka dojke i procenjena stopa mortaliteta iznosila je 14,9/100.000. Žene u Srbiji se nalaze u visokom riziku umiranja od raka dojke. Srbija sa procenjenim stopama mortaliteta u odnosu na 40 evropskih zemalja nalazi se 2. mestu, odmah posle Crne Gore.

Rak dojke je vodeći maligni tumor u obolevanju i umiranju kod žena u Srbiji. Prema poslednjim podacima Instituta za javno zdravlje Srbije „Dr Milan Jovanović Batut”, u Republici Srbiji je registrovano 4.494 novoobolelih i 1766 umrlih žena od raka dojke. Stopa obolevanja od raka dojke kod žena u Republici Srbiji iznosila je 67,2 na 100.000, a stopa umiranja 20,7 na 100.000 žena. Najviše stope incidencije su registrovane u Zapadnobačkoj (77,3/100.000), Severnobačkoj (77,3/100.000), Pomoravskoj oblasti (75,4/100.000) i u Gradu Beogradu (72,7/100.000), a najniže u Topličkoj (36,5/100.000), Braničevskoj (41,3/100.000), Zaječarskoj (46,4/100.000), Zlatiborskoj (52,3/100.000) i Podunavskoj oblasti (55,1/100.000). Kada govorimo o umiranju, najviša stopa mortaliteta je registrovana u Srednjebanatskoj (28,1/100.000), a najniža u Pomoravskoj oblasti (11,7 /100.000). U odnosu na prethodni period, zabeležen je porast uzrasno-specifičnih stopa obolevanja od 40. godine života, a najviše stope obolevanja su zabeležene u najstarijim uzrastima (od 60. do 74. godine života). Kada govorimo o umiranju od malignih tumora dojke primećuje se blagi porast već u uzrastu od 45. godine, ali najviše stope umiranja su i dalje u uzrastima od 55. do 74. godine života. Visoke stope obolevanja u uzrastima od 55. do 74. godine prate u istim uzrastima i visoke stope umiranja, što najverovatnije govori o kasnom javljanju žena te dobi, kada je maligna bolest već u uznapredovalom stadijumu, odnosno već su prisutne udaljene metastaze na susednim organima.

U odnosu na prethodni period, zabeležen je porast uzrasno-specifičnih stopa obolevanja od 40. godine života, a najviše stope obolevanja su zabeležene u najstarijim uzrastima (od 60. do 74. godine života)


Rak dojke je jedan od vodećih uzroka prevremene smrti kod žena u Srbiji. Meren godinama izgubljenog života rak dojke je na 3. mestu kao uzrok smrti kod žena starosti 45–64. godine, posle cerebrovaskularnih bolesti i ishemijske bolesti srca. Visoka učestalost obolevanja od raka dojke mora se u izvesnoj meri pripisati činjenici da do danas nisu otkriveni ili do kraja razjašnjeni svi uzroci njegovog nastanka, pa su dometi primarne prevencije, u tom smislu, limitirani.

Imajući tu vrstu ograničenja u vidu, kao jedino dokazano efikasno rešenje za smanjenje stope umiranja od ove bolesti nameće se njeno rano otkrivanje, odnosno sekundarna prevencija. Prateći preporuke Svetske zdravstvene organizacije i iskustva evropskih zemalja u sprovođenju populacionih skrining programa, u Republici Srbiji je u decembru 2012. godine započet program organizovanog skrininga raka dojke koji ima za cilj smanjenje smrtnosti i unapređenje kvaliteta života žena obolelih od ove bolesti. Prema kriterijumima Nacionalnog programa za rano otkrivanje karcinoma dojke, ukupna ciljna populacija žena u organizovanom skriningu karcinoma dojke u 2019. godini u 35 opština u kojima se sprovodio organizovani skrining radom stacionarnih mamografa, iznosila je 311.718 žena starosti od 50 do 69 godina, a za ciklus od dve godine ciljna populacija iznosi oko 630.000 žena. Samo u okviru organizovanog skrininga raka dojke u 2019. godini urađeno je oko 41.835 skrining pregleda mamografijom, a u cilju ranog otkrivanja raka dojke.

Instituti i zavodi za javno zdravlje širom zemlje u saradnji sa predstavnicima lokalnih samouprava organizuju promotivne aktivnosti kako bi uticali na to da što veći broj žena obavi preventivni pregled u cilju ranog otkrivanja raka dojke. Otkrivanjem raka dojke u ranoj fazi bolesti stvara se mogućnost za njegovo efikasno lečenje. Pravovremenom primenom odgovarajuće savremene terapije i daljim kontinuiranim tretmanom, moguće je očuvati zdravlje i značajno unaprediti kvalitet života obolelih žena.
Zavod za javno zdravlje Šabac

Najnoviji broj

26. novembar 2020.

Најновији број
Verified by Visa MasterCard SecureCode
American Express MaestroCard MasterCard Visa
Banka Intesa