6. oktobar 2022.6. okt 2022.
Organska materija i njen značaj u povećanju plodnosti zemljišta
Reč stručnjaka

Organska materija i njen značaj u povećanju plodnosti zemljišta

Organska materija, ima važnu i vrlo specifičnu ulogu u plodnosti i tipu zemljišta, kao i obrazovanja raznih varijeteta zemljišta. Veliki broj pozitivnih osobina koje su nosioci plodnosti odnosno produktivnosti zemljišta direktno je vezan sa procentom organske materije u zemljištu. Bez obzira što je taj broj nizak (od 2-5%) u odnosu na mineralni deo, njen značaj u određivanju mnogih fizičko-hemijskih i bioloških procesa u zemljištu je nezamenjiv.

Organska materija u zemljištu je količina organskih jedinjenja nastalih od izumrlih delova biljaka, zemljišne faune i mikroorganizama. Količina žetvenih ostataka odnosno sveži ostaci zavise od plodnosti tla i u toku godine i mogu iznositi po hektaru od 1-10 t, 0,7-8 t biomase zemljišnih mikroorganizama kao i 0,2-2 t (glista, nematoda insekata i dr.)

Humus čini najveću rezervu 85-90 % organskog dela čvrste faze. Humus je specifična materija koja se samo stvara u zemljišnoj sredini a nije prisutna u klasičnoj organskoj materiji. Poseban značaj u kvalitetu humusa ima udeo huminskih kiselina, zatim sadržaj ugljenika, azota i ostalih biogenih elemenata. Uloga humusa je vrlo bitna u poboljšanju fizičko -hemijskih, vodno- vazdušnih uslova u njemu kao i na poboljšanje toplotnog režima koji stimulativno deluje na razvoj, korenovog sistema (srca biljke) i direktno povećava habitus nadzemnog dela.

Iz navedenih činjenica očuvanje prirodnih rezervi humusa u zemljištu je vrlo važan i odgovoran posao na koi nije polagan veći značaj. Mora se obratiti pažnja na sistem gajenja useva, plodored kao i na druge faktore koji umanjuju procenat humusa.

Da bi se održavao pa čak i povećavao % kvalitetog humusa, pored unosa organske materije (žetvenih ostataka, stajnjaka), potrebni su i oplemenjivači naročito na kiselim zemljištima (kalcifikacija), organska đubriva koja sadrže azotna jedinjenja (osoka, tečni stajnjak i slično). Vrlo bitno je i pravilno zaoravanje organske materije.

Kako je sve manje stajnjaka, žetveni ostaci se pale u termo elektranama procenat humusa kao i plodnost odnosno potencijal zemljšta je u problemu. Da bi očuvali elemente kvaliteta zemljišta, organsku materiju možemo nadoknaditi i vratiti zemljištu postrnom setvom (leguminoza, kupusnjača) i pravilnim zaoravanjem istih.

Svi napred navedeni načini očuvanja i povećanja organske materije zemljišta se redovno primenjuje u razvijenim zemljama. Samo povećanje plodnosti odnosno prinosa, kvaliteta kao i većeg ekonomskog stimulansa proizvodnje čini i zdraviju sredinu za život na našoj lepoj planeti.
Dip.Inž.Jovan Sušić PSSS Šabac

Najnoviji broj

2. februar 2023.

Најновији број
Verified by Visa MasterCard SecureCode
American Express MaestroCard MasterCard Visa
Banka Intesa